Categories: کلینیک سرگیجه

سرگیجه

سرگیجه یک احساس عدم تعادل است.

در سرگیجه ممکن است احساس کنید که در حال چرخش هستید یا دنیای اطراف شما در حال چرخش است.

پیچیدگی آناتومیکی و فیزیولوژیکی سیستم وستیبولار و ارتباط گسترده آن یا یکدیگر و با مخچه، ساقه مغز،عضلات چشمی، طناب نخاعی، و عضلات گردن و اندام ها از یک طرف گویای نقش این سیستم در کنترل تعادل بدن است.

از طرفی دیگر تنوع علائم ایجاد شده در اثر ضایعات سیستم وستیبولار و راه های ارتباطی آن ها با مراکز سانترال که می تواند از احساس عدم ثبات، گیجی و منگی مختصر تا سرگیجه حقیقی بسیار شدید

متفاوت باشد.

تشخیص علت بروز سرگیجه و درمان آن را به یکی از مسائل مهم پزشکی تبدیل کرده است.

به خصوص در ایام شیوع اپیدمی کرونا، اغلب این علایم توسط پزشک نادیده گرفته می شود.

نکته ی کلیدی در تشخیص افتراقی علل سرگیجه توجه به شرح حال بیماران است.

به کمک این شرح حال و معاینه بالینی به همراه چند تست تشخیصی سرگیجه که عملکرد سیستم وستیبولار و تعادل ارزیابی می کند، علل ایجاد سرگیجه تشخیص داده شده و نیاز به انجام سی تی

اسکن و MRI کاهش پیدا می کند.

سرگیجه با منشاء گوش میانی اغلب به دنبال تغییر وضعیت سر به وجود می آید. 

 

علت سرگیجه:

اغلب بخاطر مشکلات گوش است، یک اشتباه متداول در بین مردم وجود دارد که جابجایی مایع گوش میانی باعث بروز سرگیجه میشود، در صورتیکه این مایعات در گوش داخلی جابجا میشوند و باعث بروز

سرگیجه و عدم تعادل میگردد.

 

برخی از شایعترین علل عبارتست از:

  • BPPV:

به آن سرگیجه ی وضعیتی خوش خیم نیز گفته می شود.

هنگامی که ذرات کلیسمی در کانال داخلی گوش تجمع پیدا می کند این مشکل ایجاد می شود.

گوش داخلی وظیفه دارد وضعیت سر و بدن را به مغز ارسال کند و اختلال در عملکرد آن باعث سرگیجه می شود.

علت آن مشخص نیست ولی با افزایش سن این مشکل شایعتر می شود.

  • بیماری منییر:

    یکی از بیماری های گوش داخلی است. تصور می شود در اثر افزایش مایعات داخل گوش و در نتیجه افزایش فشار داخلی گوش ایجاد می شود.

سرگیجه های دوره ای همراه با وزوز و افت شنوایی گوش از علائم آن هستند. بیماری منییر اغلب یک طرفه است.

  • نوریت وستیبولار یا التهاب لابیرنت ها:

    عفونت های داخل گوشی باعث این التهاب عصب شنوایی می شوند.

عصب شنوایی همزمان مسئول حفظ تعادل نیز است و التهاب در اطراف آن باعث ایجاد مشکلات تعادل می شود.

ارتباط سرگیجه با سکته مغزی، مصرف داروها و سردرد های میگرنی ضعیف است.

 

علائم سرگیجه:

  • احساس چرخش، عدم تعادل،
  • احساس تهوع، استفراغ، نیستاگموس، سردرد، وزوز گوش.

 

 

علائم ممکن است چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد و بعضی اوقات گذرا هستند.

حرکات نوسانی که به هنگام چرت زدن ایجاد می شود با حرکت آهسته سر به پایین و برگشت سریع سر به بالا همراه است.

حرکت سریع سر تصحیحی بوده و برای حفظ موقعیت سر در وضعیت قائم صورت می گیرد.

نیستاگموس به حرکات نوسانی رفت و برگشتی، تکرار شونده و غیر ارادی چشم ها اطلاق می شود. 

حرکات رفت و برگشتی نیستاگموس ممکن است دارای ریتم پاندولی یا جهشی باشد.

نیستاگموس ممکن است در اثر اختلال عملکرد ارگانهای انتهایی وستیبولار، عصب وستیبولار، ساقه مغز، مخچه و مراکز سربرال مسئول حرکات تعقیبی ایجاد گردد.

تست الکترونیستاموگرافی (Electronystagmography) و ویدئونیستاگموگرافی (Videonystagmography) که به اختصار تست ENG و تست VNG گفته می شود یکی از مفیدترین آزمایش های پاراکلینیکی

در ارزیابی بیماران با شکایت سرگیجه و اختلال تعادلی است که همراه با یک شرح حال خوب و معاینات اتولوژیک و نورولوژیک کامل می تواند در تشخیص علل سرگیجه بسیار مفید باشد.

اگرچه به هنگام معاینه بیماران تنها از طریق مشاهده ی حرکات چشم ها، می توان اطلاعات ارزشمندی به دست آورد.

ولی ثبت نیستاگموس با استفاده از VNG/ENG فواید زیادی از نظر تشخیصی به همراه دارد.

به عنوان مثال با وجود اینکه آزمایش کالریک را می توان بدون استفاده از روش ثبتی انجام داد و اطلاعات مفیدی به دست آورد.

ولی ثبت نتایج در آزمایش های VNG/ENG موجب می شود که اندازه گیری شدت نیستاگموس که از نظر کلینیکی اهمیت بسیاری دارد، میسر گردد.

نوار گوش در سرگیجه شامل چه مواردی است؟

نوار گوش در سرگیجه شامل مجوعه ای از تست های تخصصی است.

نوار گوش شامل تست VNG، تست کالریک، تست ECog است.

تست VNG /ENG

این تست ها در موارد مشکوک به ضایعات یکطرفه سیستم وستیبولار مانند هیدروپس آندولنفاتیک، وستیبولوپاتی های راجعه و میگرن همراه با گیجی، اختلال سیستم های کنترل کننده حرکات چشمی

مانند سیستم پرسوئیت، ساکاد یا اپتوکنتیک کاربرد دارد. دستگاه های VNG مدل کامپیوتری و غیر کامپیوتری دارند.

در انواع غیر کامپیوتری و بعضی از دستگاه های کامپیوتری نیاز است از الکترود های مخصوص استفاده شود.

این الکترود ها در اطراف چشم چسبانده می شود. اساس دستگاه های VNG برپایه ی اختلاف پتانسیل قرنیه و شبکیه قرار دارد.

تست ECochG:

بایستی در ابتدا تست VNG و تست ECochG گرفته شود و در صورت نیاز مانور درمانی برای بیمار انجام می شود.

تست ECochG  برای بررسی وضعیت حلزون گوش انجام می شود.

کلینیک ما با سابقه ۱۰ ساله در زمینه توانبخشی و درمان سرگیجه آماده مشاوره رایگان به هموطنان عزیز است.

درمان سرگیجه بستگی به علت ایجاد کننده ی آن دارد. در بعضی افراد بعد انجام مانور درمانی علایم آن از بین می رود.

در صورت نیاز فرد به متخصص گوش و حلق وبینی ارجاع داده می شود و پزشک دارو درمانی را شروع می کند.

 

بتاسرک متداول ترین داروی مصرفی برای سرگیجه ناشی از گوش میانی است.

 

احساس سرگیجه

 

توانبخشی وستیبولار یا سرگیجه:

  • توانبخشی وستیبولار ١ تا ٣ جلسه طول خواهد کشید.
  • توانبخشی سرگیجه خوش خیم وضعیتی در مقایسه با دیگر پاتولوژی ها بسیار آسان است.
  • وزوز معمولا با سرگیجه ناشی از گوش همراه است.
  • در بیمار مبتلا به سرگیجه خوش خیم وضعیتی فقط علامت سرگیجه وجود دارد.
  • منشا اولیه سرگیجه خوش خیم وضعیتی در اندام اتولیت است.
  • سرگیجه در اثر بیمارهای گوش، سیستم عصبی مرکزی و مخچه ممکن است ایجاد شود.
  • انسان دارای ۶ کانال نیم دایره است که ممکن است هرکدام دچار اختلال شوند.

 

سرگیجه و ارتباط آن با کرونا: آیا سرگیجه از علایم کرونا است؟

علائم نورولوژی ناشی از کرونا متنوع و پیچیده است.

علائم غیر اختصاصی از جمله سردرد، گیجی و پارستزی در بعضی از بیماران مبتلا به کرونا گزارش شده است.

شایعترین علامت نورولوژیکال کرونا آنوسمی یا از دست دادن حس بویایی است.

برخی بیماران قبل از اینکه مشکلات تنفسی داشته باشند، با علایم غیراختصاصی کرونا مانند سردرد و گیجی روبه رو می شوند.

در صورت داشتن سرگیجه ناگهانی و دوام آن طی چند روز، مشکوک به کرونا هستید.

ببشتر موارد سرگیجه ناشی از ابتلا به کرونا در سالمندان مشاهده شده است.

 

کرونا می تواند علاوه بر ایجاد سرگیجه، موجب افت شنوایی افراد شود:

یک مطالعه ای که در کشور انگلستان انجام شده، نشان داد که ده درصد افراد مبتلا به کرونا درجاتی از افت شنوایی را داشته اند.

همچنین این افراد گزارش داده اند که علاوه بر افت شنوایی، وزوز گوش نیز آن ها را آزار می دهد.

در تحقیقی که در ووهان چین انجام شد مشاهده شده که ۸ درصد افراد مبتلا به کرونا، از وجود سرگیجه رنج می برند.

به نظر می رسد توانایی ویروس کرونا در ایجاد علایم شنوایی و سرگیجه بیش از سایر ویروس ها باشد.

هنوز مکانیزمی که باعث کاهش شنوایی، وزوز گوش و سرگیجه می شود مشخص نشده است.

از آنجا که به نظر می رسد این بیماری می تواند بر روی اعصاب جمجمه فردی تأثیر بگذارد (همانطور که در آنوسمی اتفاق می افتد)، می توان انتظار داشت موجب التهاب نورون های مربوط به تعادل و

شنوایی شود. 

اگرچه این حدس نیاز به مطالعه بیشتر دارد.

 

با سرگیجه ناشی از کرونا چه کار کنیم؟

برای درمان سرگیجه ناشی از کرونا ابتدا تست VNG گرفته می شود و با توجه به نوع درگیری، توانبخشی تخصصی انجام می شود.

توانبخشی شامل مانور درمانی و تمرینات تعادلی است.

پس از انجام مانور درمانی علایم گیجی تا ۹۰ درصد کاهش پیدا می کند.

درصورت عدم رفع کامل گیجی، فرد نیازمند مراجعه های بعدی است.

یک سری تمرینات تعادلی نیز به فرد داده می شود تا در منزل انجام دهد.

 

اگر سرگیجه ناشی از کرونا باشد، سوالات زیر اهمیت پیدا می کند:

  • ‎بیمار دقیقا چه منظوری از گیجی دارد؟
  • ‎اولین نشانه کی رخ داد؟
  • ‎چند وقت یکبار اتفاق می افتد؟
  • ‎وقتی که اتفاق می افتد چقدر طول می کشد؟
  • ‎کوتاهترین و بلندترین مدت گیجی او چقدر است؟
  • ‎آیا گیجی با تهوع، استفراغ و تعریق مرتبط است؟
  • ‎آیا بیمار تغییری در شنوایی قبل، در هنگام یا بعد از زمان گیجی را گزارش می کند؟
  • ‎آیا در زمان گیجی اتفاقی که انتظار آن را دارد رخ می دهد؟
  • ‎آیا گیجی با مشکلی در بلع، صحبت کردن یا تغییر در بینایی همراه است؟
  • ‎آیا هشیاری در زمان گیجی به طور کامل از بین می رود؟
  • ‎آیا با وزوز یا پری گوش همراه است؟
  • ‎آیا بیمار حدودا می تواند بگوید حمله گیجی چه زمانی رخ می دهد؟

View Comments

تماس