بعضی بیماران هنگام مراجعه به کلینیک ما از سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب شکایت میکنند. این نوع سرگیجهها علاوه بر هنگام جابجایی در تختخواب، هنگام دراز کشیدن، هنگام خواب در شب، هنگام خوابیدن به سمت چپ و راست، هنگام تکان دادن سر، سرگیجه هنگام خم شدن و بلند شدن نیز اتفاق میافتد. بعضی از بیماران گزارش میدهند فقط در تختخواب وقتیکه از این پهلو به آن پهلو میشوند یا وقتی صبحها از تخت بلند میشوند ایجاد میشود. خیلی از بیماران گزارش میدهند بین حملههای سرگیجه حالت تهوع نیز سراغ آنها میآید.
این نوع سرگیجهها خوشبختانه درمانپذیر بوده و بهراحتی از بین میروند. سرگیجه خوشخیم وضعیتی نام این بیماری است که به آن bppv نیز گفته میشود. درواقع هر نوع جابجایی که باعث تغییر وضعیت سر شود، این نوع سرگیجه را ایجاد میکند. ماهیت این سرگیجه کنده شدن کریستالهای موجود در گوش داخلی هستند. کنده شدن این کریستالها و حرکت آنها باعث ایجاد سرگیجه میشود.
جابجایی کریستالهای گوش باعث تحریک سیستم عصبی تعادل میشود که کار چرخش سر را تشخیص میدهد. در این حالت مغز بهاشتباه فکر میکند که سر شدیداً چرخیده است باوجوداینکه ممکن است مقدار خفیفی تکان خورده باشد. سرگیجه وضعیتی خوشخیم (bppv) باعث ایجاد سرگیجههایی با دوره زمانی کوتاهمدت میشود که میتواند زندگی هر فردی را تحت تأثیر قرار دهد.
پس bppv شایعترین علت سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب است.
سرگیجه حسی است که انگار شما در حال چرخیدن هستید درحالیکه ثابت ایستادهاید یا اینکه احساس کنید ثابت ایستاده و محیط دور سر شما میچرخد. Bppv به علت مشخصی ایجاد نمیشود و بدون درمان هم از بین نمیرود. ممکن است حملات سرگیجه را در طول هفته داشته باشید و بعد از چند روز یا چند هفته دیگر هیچ علامتی نداشته باشید. معمولاً bppv یک گوش را درگیر میکند. بهطوریکه بیمار بیان میکند مثلاً هنگام خوابیدن روی سمت راست یا چپ احساس سرگیجه دارم.
علت سرگیجه هنگام بلند شدن
سرگیجه هنگام بلند شدن میتواند علل مختلفی داشته باشد. اگر فرد هنگام بلند شدن، سرگیجه و تاری دید داشته باشد بهاحتمالزیاد به خاطر کمخونی است. انجام آزمایش خون در این مورد ضرورت دارد. نوع دیگری از سرگیجه هنگام بلند شدن، به خاطر افت فشارخون است. این نوع سرگیجه که در اثر افت فشارخون وضعیتی ایجاد میشود اغلب در سنین بالا و بهخصوص در دوران سالمندی است. سرگیجههای ناشی از افت فشارخون در هنگام صبح شیوع بیشتری دارند.
مراجعه به دکتر قلب و عروق و بررسی آن حائز اهمیت است، چراکه میتواند خطرات سقوط و زمین خوردن را در افراد افزایش دهد و خطرات جدی داشته باشد. نوع دیگر سرگیجه که میتواند هنگام بلند شدن اتفاق بیافتد ناشی از کنده شدن کریستالهای گوش و جابجایی آنها است. این کریستالها هنگامیکه فرد سرخود را در جهتهای مختلف حرکت میدهد جابجا شده و باعث سرگیجه میشود. انجام تستهای تخصصی سرگیجه و مانور تخصصی میتواند این نوع سرگیجه را کاملاً درمان کند.
هنگام مراجعه فرد به کلینیک سرگیجه اینطور حالت خود را بیان میکند: بهمحض بلند شدن از روی تخت یا صندلی یا روی زمین احساس سرگیجه میکنم و نمیتوانم بایستم.
علت سرگیجه هنگام دراز کشیدن
این حالت باعث میشود هنگام تغییر موقعیت سر، بهویژه هنگام خوابیدن یا برخاستن از بستر، احساس سرگیجه شود. علت این امر حرکت کریستالهای کوچک کلسیمی در کانالهای نیمه دایرهای گوش داخلی است. فرد بیان میکند تا زمانی که سراپا هستم مشکلی ندارم ولی بهمحض اینکه میخواهم دراز بکشم احساس سرگیجه میکنم. بعضیاوقات افراد ذکر میکنند هنگام نمازخواندن زمانی که به سجده یا رکوع میرویم سرگیجه به سراغمان میآید. علت سرگیجه هنگام دراز کشیدن درواقع ارسال اشتباه پیام از سیستم تعادل گوش به مغز است. درواقع دلیل ارسال پیام اشتباه، جابجایی کریستالهای گوش است.
کمآبی بدن، اختلالات متابولیک مانند کمبود قند خون و حتی استرس یا اضطراب نیز ممکن است به احساس سرگیجه منجر شوند. در صورتی که سرگیجه هنگام دراز کشیدن غیرمعمول یا مزمن باشد، باز هم مهم است که از مشاوره پزشکی بهره گرفته شود تا علت دقیق آن شناسایی و در صورت لزوم درمان مناسب انجام گیرد.
علت سرگیجه هنگام تکان دادن سر
فرد بیان میکند هنگامیکه سر را به سمت چپ یا راست میچرخانم، سرگیجه شروع میشود. در این نوع سرگیجه فرد بیان میکند هنگامیکه به طرفین نگاه میکند حالت گیجی و منگی پیدا میکند. علت سرگیجه هنگام تکان دادن سر نیز مانند موارد بالا کریستالهای گوش هستند.
سرگیجه هنگام راه رفتن
سرگیجه هنگام راه رفتن یکی دیگر از حالتهایی است که فرد موقع راه رفتن تجربه میکند. این سرگیجهها مخصوصاً اگر با حرکت سر به سمت چپ و راست باشد بیشتر میشود. البته یکی از دلایل سرگیجه هنگام راه رفتن بیماری BPPV گوش است و برای بررسی دقیقتر بایستی به کلینیک سرگیجه ما مراجعه کنید.
سرگیجه در خواب
سرگیجه در خواب همانطور که از اسم آن پیداست زمانی اتفاق میافتد که فرد قصد دراز کشیدن و خوابیدن را دارد. این حالت بهخصوص در حالتی که فرد به سمت پهلو میخوابد ممکن است شدت پیدا کند و میتواند همراه با احساس تهوع و حتی استفراغ شود. علت سرگیجه هنگام خوابیدن به پهلو مانند تکان دادن سر و بلند شدن ناشی از حرکت کریستالهای گوش است.
سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب
در سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب، فرد ذکر میکند هنگامیکه در تختخواب به پهلو میچرخد سرگیجه شروع میشود. تمام موارد بالا ازجمله سرگیجههایی هستند که حتماً گوش میانی باید چک شود. جهت بررسی سرگیجههایی با منشأ گوش میانی میتوانید به کلینیک سرگیجه ما مراجعه کنید.
علت سرگیجه در رختخواب
چون در حالت خوابیدن جابجایی کریستالهای آزادشده بیشتر میشود، احساس سرگیجه نیز در این حالت بیشتر از سایرین اتفاق میافتد.
سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب با چه فعالیت هایی تشدید می شود؟
فعالیتهایی نظیر برخاستن از تختخواب، این پهلوبهپهلو شدن در تخت حرکاتی هستند که معمولاً گیجی و سرگیجه و سبکی سر و عدم تعادل و تهوع را به همراه دارند. بعضی از افراد با بالا آوردن سر خود این علائم را تجربه میکنند. همانطور که گفتیم علائم معمولاً گذرا هستند و ممکن است چند ثانیه طول بکشد.
علت ایجاد سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب
در گوش داخلی کانالهایی وجود دارد که پر از مایع است. این کانالها در زاویههای مختلف قرارگرفتهاند و وقتی سر تکان میخورد گردش مایع در داخل این کانالها به مغز درباره میزان سرعت و جهت چرخش سر اطلاع میدهد. به علت افتادن کریستال هایی از کربنات کلسیم (اتو کنیا) در این کانالها، سرگیجه ایجاد میشود. این کریستالها در اعضای دیگری از وستیبولار به نام اوتریکول و ساکول حضور دارند. این فرضیه وجود دارد که آسیب و ضربه به اوتریکول باعث کنده شدن کریستالهای آن و افتادن در فضای مجاری نیمدایره میشود.
سایر علل ایجادکننده این نوع سرگیجهها شامل موارد زیر هستند:
- ضربه سر
- انحطاط سیستم وستیبولار به علت افزایش سن
- آسیب در اثر بیماریهای گوش داخلی
- برای اغلب بیماران نیز علت مشخصی برای ایجاد این بیماری وجود ندارد.
نحوه ی تشخیص سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب
شناسایی و تشخیص سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب با تاریخچه گیری درمانی، پاسخ به پرسشهایی در مورد اینکه علائم از کی و در چه و در چه مکانی اتفاق میافتند، تستهای تخصصی مانند تست رومبرگ و تست VNG و آزمایشهای مخصوص تعادلی انجام میگیرد. متخصص حوزه تعادل از روی پرشهای غیرارادی چشم که به آن نیستاگموس میگویند، این بیماری را تشخیص میدهد. تمامی این تستها در کلینیکهای سرگیجه قابل انجام است.
درمان سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب و هنگام دراز کشیدن
همانطور که در بالا اشاره کردیم اصلاً نگران این نوع سرگیجهها نباشید چراکه بهراحتی قابلدرمان هستند. سرگیجه هنگام جابجایی در تختخواب (در کل هر نوع جابجایی یا تکان دادن سر) با مانورهای درمانی و توسط ادیولوژیست درمان میگردد. در این نوع درمان متخصص سرگیجه و تعادل با کمک تستهای تشخیصی جایگاه کریستالهای کندهشده را پیداکرده و با انجام مانورهای مخصوص، آن را به محل واقعی خود بازمیگرداند.
بعد از انجام این مانورها، فرد بیمار دیگر سرگیجه نداشته و میتواند با خیال راحت سر خود را تکان دهد و یا بدون نگرانی در تختخواب جابجا شود. اگرچه تا 24 ساعت بعد انجام مانورهای اصلاحی نیازمند رعایت یکسری اصول و نکات است.
متخصص سرگیجه بعد از انجام مانور ممکن است پیشنهاد دهد داروهای ضد تهوع را جهت کنترل تهوع ناشی از بیماری بهصورت کوتاهمدت مصرف کنید. کلینیک سرگیجه ما یکی از مراکز تخصصی ارزیابی و درمان سرگیجه در تهران است که کلیهی آزمایشها و درمانهای سرگیجه ناشی از جابجایی در تختخواب و ناشی از گوش میانی را انجام میدهد. شما میتوانید با شماره تلفن 02144965281 و 09125389465 تماس گرفته و برای درمان سرگیجه خود وقت بگیرید.
آیا سرگیجه در خواب درمان خانگی دارد؟
سرگیجه در خواب ممکن است به دلیل بیماریهای مختلفی رخ دهد و هرچند برخی از موارد خفیف ممکن است با راهکارهای خانگی قابل کنترل باشند، ولی به یاد داشته باشید که در صورت تجربه سرگیجه مکرر یا شدید، لازم است حتماً به کلینیک مراجعه نمایید. در زیر چند راهکار خانگی برای مقابله با سرگیجه آورده شده است:
- اجتناب از حرکات ناگهانی
وقتی از خواب بیدار میشوید، ناگهان بلند نشوید. سعی کنید ابتدا به آرامی بنشینید و سپس به آرامی از تخت خارج شوید.
- تغذیه مناسب
مصرف غذاهای سالم و متعادل، نوشیدن مقادیر کافی آب و اجتناب از الکل و کافئین میتواند به کاهش سرگیجه کمک کند. مصرف ویتامین D از کنده شدن کریستال های گوش جلوگیری می کند.
در بیشتر موارد این نوع سرگیجهها به دلیل ماهیت آنها متأسفانه با درمان خانگی کاملا رفع نمی شوند. البته میتوانید با رعایت موارد بالا تا حدود زیادی از شیوع آن پیشگیری کنید. مثلاً مصرف کلسیم موجب استحکام بیشتر کریستالهای گوش میشود و از کنده شدن آن جلوگیری میکند. همچنین از ورزشهای پر ضربه مانند بوکس که ضربههای شدیدی به سر میخورد خودداری کنید.
16 پاسخ
سلام خسته نباشید من هم در خواب البته صبح سرگیجه شدید دارم رفتم دکتر گوش و حلق قرص دادن دو ماهی خوب شدم ولی الان باز سر گیجه دارم گفتن به خاطر فشار زیاد مایع درون گوش هست اما من دوسال پیش تصادف کردم وسرم به شیشه خورد آیا میشه راهنمایی بکنید ممنون
سلام تست های تخصصی سرگیجه انجام داده اید؟ متخصص گوش و حلق و بینی چطور بدون آزمایش قرص به شما داده؟
باسلام و خسته نباشید من موقعی که دراز میکشم سرم گیج میره اما حالت دورانی نیست و انگار حالت سبکی میاد سراغم. چیکار باید کنم؟
باسلام اگر احساس سرگیجه شما همراه با تاری دید باشد ممکن است کم خونی هم نقش داشته باشد. اما این حالتی که ذکر کردید احتمالا همان bppv باشد.
سلام من موقع راه رفتن جرات نمی کنم سر را به سمت چپ و راست ببرم. سرگیجه های شدید و انی سراغم میاد.
بله جابجایی کریستال های کنده شدن عامل اصلی سرگیجه است که هنگام تکان دادن سر و در کل هر حالتی که باعث حرکت سر شود، این کریستال ها جابجا شده و سرگیجه ایجاد می کنند.
سلام آیا در دوران بارداری هم امکان درمان و استفاده از دارو برای رفع سرگیجه وجود دارد؟؟
سلام بهتره از پزشک خود مشورت بگیرید.
من سرگیجه وقتی دراز می کشم چند لحظه انگار اتاق می چرخه
من هم با سرگیجه شدید منتقل شدم بیمارستان
آنقدر شدت دارد که با قرص های ضد سرگیجه هم باز درگیرم
لطفا راهنمایی کنید
سلام باید حضورا تشریف بیارید. نیاز به بررسی بیشتر دارید.
با تشکر از کلینیک سرگیجه صادقیه.
من مشکل سرگیجه م حل شد و تونستم به زندگی روزمره ی خودم برگردم.
تشکر می کنم از دکترهای این مجموعه
من هم متاسفانه این نوع سرگیجه به هنگام خواب یا جابجایی را دارم.ولی متاسفانه ایران نیستم امروز به دکتر رفتم و هیچ دارویی به من نداد فقط یه تعداد تمیرین حرکتی بهم داد.ولی چطور از راه دور میشه از دکترهای ایران کمک گرفت و ازشون نوبت گرفت ممنون میشم راهنمایی کنید.
متاسفانه از راه دور امکان نداره. لازمه انجام مانورهای اصلاحی انجام تست vngاست.
سلام من وقتی سرم رو تکون میدم سرم گیج میره وقتی تو خواب هم به سمت دیگه میچرخم سرم گیج میره. دوازده سال دارم. چطور میتونم درمان کنم؟
سلام کریستال های گوش کنده شده و با جابجایی هنگام خوابیدن اونم حرکت می کنه و دچار سرگیجه می شوید. بایستی حضورا تشریف بیارید کلینیک تا درمان براتون انجام بشه. شما می توانید برای دریافت وقت با شماره زیر تماس بگیرید: 09125389465